Μια αγκαλιά και μια ιστορία από τον παππού και τη γιαγιά
Σχολείο: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ/Βασιλική Ρουμελιώτη
Σχολικό έτος: 2024-2025
| Τίτλος Δράσης | |
| Μια αγκαλιά και μια ιστορία από τον παππού και τη γιαγιά | |
| Επίπεδο | |
| Γ΄ Δημοτικού | |
| Θεματικό/α Πεδίο/α ΠΣ Δράσεις Ενεργού Πολίτη | |
| 3, 4, 10, 17 | |
| Ζήτημα/θέμα ενεργού πολιτειότητας | |
| Κοινωνική αλληλεγγύη-υποστήριξη ευπαθών ομάδων | |
Οι μαθητές και οι μαθήτριες μιλούν για τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους και σχεδιάζουν μια επίσκεψη σε ένα ΚΑΠΗ ή γηροκομείο της περιοχής τους. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, συμμετέχουν σε κοινές δραστηριότητες με τους ηλικιωμένους, δημιουργώντας σχέσεις αλληλοϋποστήριξης και κατανόησης. Μέσα από αυτή τη βιωματική εμπειρία, μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τις ανάγκες των ηλικιωμένων, να επικοινωνούν αποτελεσματικά μαζί τους και να εκφράζουν με ειλικρίνεια τα συναισθήματά τους.
Μάθημα ή Θεματική Ενότητα/Τομέας του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων που εντάσσεται
Πρόγραμμα Σπουδών (2025) ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ:
Νεοελληνική Γλώσσα:
Γ΄ Δημοτικού: Τα απίθανα μολύβια
Θεματική Ενότητα: Ήτανε μια φορά… (Τα ταξίδια του παππού μου)
Ανθολόγιο (Στο σχολειό του κόσμου):
Θεματική ενότητα: Και πάμε. Εμάς προσμένει το σπιτάκι. (Λούνα παρκ, παππούλη μου!)
Θρησκευτικά:
Θεματική ενότητα: Ζούμε μαζί! (Οι άλλοι κι εγώ)
Εργαστήρια δεξιοτήτων:
Θεματική Ενότητα: Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ – Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη
Τομέας: Συμπερίληψη, Αλληλοσεβασμός, Διαφορετικότητα (Γ΄ Δημοτικού)
Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα είναι σε θέση να:
- αναγνωρίζουν και εκφράζουν συναισθήματα και σκέψεις για τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους
- αναγνωρίζουν τη σημασία της τρίτης ηλικίας και της προσφοράς των ηλικιωμένων
- αναζητούν πληροφορίες για χώρους υποστήριξης ηλικιωμένων (ΚΑΠΗ)
- οργανώνουν και υλοποιούν δράσεις με σκοπό τη διασύνδεση με άτομα της τρίτης ηλικίας
- αναζητούν τρόπους για να χτίσουν σχέσεις αλληλοϋποστήριξης με τους παππούδες και τις γιαγιάδες
- συνεργάζονται μεταξύ τους και με την εκπαιδευτικό στο πλαίσιο ενός κοινού στόχου
- αναστοχάζονται για το πώς μπορούν να περνούν ουσιαστικό και ποιοτικό χρόνο μαζί τους
- αναστοχάζονται για την εμπειρία και τις σχέσεις που δημιουργούνται
Πεδίο Υλοποίησης
Σχολική αίθουσα, προαύλιος χώρος του σχολείου, αίθουσα ηλεκτρονικών υπολογιστών, ψηφιακός χώρος διαδικτύου, ΚΑΠΗ της γειτονιάς, γηροκομείο.
Φάσεις Υλοποίησης
Διερεύνηση [δύο (2) διδακτικές ώρες]
(επιλογή θέματος μετά από συλλογική διαβούλευση και ανταλλαγή ιδεών)
Περιγράφονται οι ερωτήσεις/τα εργαλεία/οι δραστηριότητες με βάση τα οποία επιλέγεται από την τάξη το θέμα
Με αφορμή την ανάγνωση και τη συζήτηση στην τάξη των λογοτεχνικών κειμένων «Τα ταξίδια του παππού μου» από το σχολικό εγχειρίδιο της Γ΄ Δημοτικού και το «Λούνα Παρκ, παππούλη μου!» από το Ανθολόγιο, οι μαθητές και οι μαθήτριες μιλούν για τους δικούς τους παππούδες και γιαγιάδες. Φέρνουν στο σχολείο φωτογραφίες τους, καθώς και αγαπημένα αντικείμενα που τους ανήκουν. Καταγράφουν σε φύλλο εργασίας λόγια και φράσεις που τους συνδέουν μαζί τους. Παρουσιάζουν στους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές τους τα αγαπημένα αυτά πρόσωπα, μοιράζονται στιγμές και ιστορίες, εκφράζουν τα συναισθήματά τους όταν είναι κοντά ή μακριά τους και προβληματίζονται για τη σημασία που έχουν στη ζωή τους. Μέσα από τη συζήτηση αναγνωρίζουν την αμοιβαία προσφορά μεταξύ παππούδων και εγγονιών. Ως συνέχεια αυτής της βιωματικής προσέγγισης, αποφασίζουν να οργανώσουν μια επίσκεψη σε έναν χώρο όπου συχνάζουν ηλικιωμένοι (όπως ένα ΚΑΠΗ ή ένα γηροκομείο), με σκοπό να συναντήσουν, να αλληλεπιδράσουν και να μοιραστούν χρόνο και δραστηριότητες με ανθρώπους της τρίτης ηλικίας.
Προετοιμασία/Σχεδιασμός [μία (1) διδακτική ώρα]
(συλλογικός σχεδιασμός της δράσης με περιγραφή των επιμέρους φάσεων με λεπτομέρεια, περιγραφή πιθανών προπαρασκευαστικών επαφών με συνεργαζόμενους φορείς κ.ά.) Περιγράφονται οι ενέργειες/επαφές που πρέπει να γίνουν ώστε να προετοιμαστεί και να σχεδιαστεί η δράση ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας, ενώ παράλληλα παρέχεται και ένας ενδεικτικός σχεδιασμός με τη μορφή βημάτων ενεργειών
Αρχικά, οι μαθητές και οι μαθήτριες συγκεντρώνουν πληροφορίες για τους χώρους που απευθύνονται σε ηλικιωμένους, όπως τα ΚΑΠΗ. Στη συνέχεια, συντάσσουν μια επιστολή στην οποία εκφράζουν την επιθυμία τους να επισκεφθούν τον χώρο, να συνομιλήσουν με τους παππούδες και τις γιαγιάδες και να υλοποιήσουν μαζί τους δραστηριότητες που θα έχουν προετοιμάσει. Την επιστολή συνοδεύουν ζωγραφιές των παιδιών, ως ένδειξη χαράς και προσμονής. Η εκπαιδευτικός αναλαμβάνει να παραδώσει την επιστολή στους υπεύθυνους του ΚΑΠΗ και να οριστικοποιήσει την ημερομηνία της επίσκεψης. Ακολουθεί ο σχεδιασμός της δράσης μέσα στην τάξη. Μέσα από καταιγισμό ιδεών, οι μαθητές και οι μαθήτριες προτείνουν όλα όσα χρειάζεται να οργανωθούν πριν από την επίσκεψη (π.χ. προετοιμασία τραγουδιών, ζωγραφιών, μικρών δώρων), τι θα ήθελαν να κάνουν κατά τη διάρκειά της (συζήτηση, κοινές δραστηριότητες, τραγούδι) και πώς θα αποτυπώσουν τις εμπειρίες και τα συναισθήματά τους μετά την επίσκεψη (π.χ. δημιουργία αφίσας, κολάζ)
Υλοποίηση [τέσσερις (4) διδακτικές ώρες]
(περιγραφή υλοποίησης με βάση τα προβλεπόμενα στις δυο προηγούμενες ενότητες) Περιγράφονται οι δραστηριότητες που θα λάβουν χώρα στο πεδίο σύμφωνα με τον σχεδιασμό της δράσης
Πριν την επίσκεψη:
Οι μαθητές και οι μαθήτριες οργανώνουν και προετοιμάζουν μικρές εκπλήξεις για τους παππούδες και τις γιαγιάδες που θα συναντήσουν κατά την επίσκεψή τους σε ένα ΚΑΠΗ ή γηροκομείο. Ετοιμάζουν κεράσματα, όπως κουλουράκια ή κουραμπιέδες, για να τα μοιραστούν με όλους και να δημιουργήσουν μια ζεστή, ευχάριστη ατμόσφαιρα. Φτιάχνουν επίσης κάρτες και ζωγραφιές με σκοπό να τις χαρίσουν στους ηλικιωμένους ως ένδειξη αγάπης και σεβασμού. Τέλος, συγκεντρώνουν τα απαραίτητα εργαλεία (όπως voice recorders, τάμπλετ ή το κινητό του/της εκπαιδευτικού) και διαμορφώνουν ερωτήσεις, ώστε να πάρουν συνεντεύξεις από τους παππούδες και τις γιαγιάδες, μαθαίνοντας περισσότερα για τις εμπειρίες και τη ζωή τους.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης:
Οι μαθητές και οι μαθήτριες γνωρίζουν τους ανθρώπους που εργάζονται στη δομή φροντίδας ηλικιωμένων και ενημερώνονται για τον ρόλο τους, καθώς και για τη λειτουργία και τη σημασία του θεσμού των ΚΑΠΗ ή των γηροκομείων. Στη συνέχεια, συναντούν τους παππούδες και τις γιαγιάδες, συστήνονται και τους παίρνουν συνεντεύξεις, ακούγοντας ιστορίες και εμπειρίες από τη ζωή τους. Τραγουδούν όλοι μαζί τα τραγούδια που είχαν προετοιμάσει, απολαμβάνουν τα κεράσματα και ζουν στιγμές χαράς και επικοινωνίας. Στο τέλος, φωτογραφίζονται όλοι μαζί (με την απαραίτητη γονική άδεια) και οι μαθητές τους αποχαιρετούν, αφήνοντάς τους τις κάρτες και τις ζωγραφιές που είχαν ετοιμάσει με αγάπη.
Μετά την επίσκεψη:
Οι μαθητές και οι μαθήτριες ετοιμάζουν και αποστέλλουν μια ευχαριστήρια επιστολή προς τους ανθρώπους που γνώρισαν στο ΚΑΠΗ. Παράλληλα, αποδελτιώνουν τις συνεντεύξεις που πήραν από τους ηλικιωμένους, εντοπίζοντας ενδιαφέρουσες αφηγήσεις, ιδέες και κοινά σημεία. Ακολουθεί συζήτηση στην τάξη για πιθανούς τρόπους συνέχισης της επικοινωνίας και της συνεργασίας με τα μέλη του ΚΑΠΗ. Προτείνεται η ιδέα για τη συμμετοχή τους στην τελική γιορτή λήξης του σχολείου και αποστέλλεται ειδική πρόσκληση εκφράζοντας την επιθυμία των μαθητών να είναι κοντά τους αυτήν την ευχάριστη στιγμή.
Επικοινωνία-Διάχυση [δύο (2) διδακτικές ώρες]
(παρουσιάζεται η επικοινωνία της δράσης ενίσχυσης της ενεργού πολιτειότητας στη σχολική κοινότητα, την τοπική κοινωνία ή και ευρύτερα). Περιγράφονται ενδεικτικές προτάσεις δραστηριοτήτων για επικοινωνία και διάχυση της δράσης. Οι δραστηριότητες θα πρέπει να είναι απλές και σύμφωνες με το ηλικιακό επίπεδο των μαθητών και των μαθητριών
Στο πλαίσιο της γιορτής λήξης του σχολικού έτους, οργανώνεται μια εορταστική εκδήλωση, στην οποία προσκαλούνται οι γονείς, οι φίλοι, καθώς και οι παππούδες και οι γιαγιάδες των μαθητών και μαθητριών. Στην εκδήλωση παρουσιάζονται δράσεις και στιγμές από τη σχολική χρονιά που σχετίζονται με τις αξίες της αγάπης, της φροντίδας και της επικοινωνίας. Οι μαθητές/τριες παρουσιάζουν δημιουργίες τους, αφηγήσεις, τραγούδια και άλλα καλλιτεχνικά δρώμενα εμπνευσμένα και από τις σχέσεις τους με τους παππούδες και τις γιαγιάδες. Η εκδήλωση μεταδίδεται ή καταγράφεται, ώστε να μπορέσουν να την παρακολουθήσουν και οι ηλικιωμένοι που φιλοξενούνται στα ΚΑΠΗ ή σε γηροκομεία της περιοχής. Με αυτόν τον τρόπο, διατηρείται η επαφή και η σύνδεση που καλλιεργήθηκε κατά τη διάρκεια της σχολικής δράσης, δίνοντας χαρά και συγκίνηση και στις δύο πλευρές.
Αναστοχασμός [ μία (1) διδακτική ώρα]
(εξάγονται συμπεράσματα ως προς τη δράση, αναλύονται συναισθήματα, καταγράφονται γνώσεις και εμπειρίες που αποκτήθηκαν, γίνεται επέκταση σε νέα πλαίσια, μεταπλάθονται οι γνώσεις και οι εμπειρίες σε πολιτιστικά δρώμενα, κείμενα, κατασκευές κ.λπ.) Περιγράφονται ερωτήσεις/δραστηριότητες/εργαλεία/διαδικασίες που θα αξιοποιηθούν με στόχο οι μαθητές και οι μαθήτριες ως ομάδα στην τάξη να κωδικοποιήσουν αναστοχαζόμενοι και αναστοχαζόμενες αυτά που έμαθαν, όσα ένιωσαν, τα συμπεράσματα που αποκόμισαν κ.ο.κ.
Μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης και της επαφής με τους ηλικιωμένους στο ΚΑΠΗ, οι μαθητές και οι μαθήτριες συγκεντρώνονται σε κύκλο για να συζητήσουν και να αναστοχαστούν πάνω στα βιώματα και τα συναισθήματα που αποκόμισαν. Η συζήτηση συνδέεται με την ενότητα «Αγάπη, φροντίδα, συγγνώμη» από το βιβλίο των Θρησκευτικών, βοηθώντας τα παιδιά να κατανοήσουν στην πράξη έννοιες όπως η αγάπη προς τον πλησίον, η ανάγκη φροντίδας των πιο αδύναμων και η δύναμη της κατανόησης και της συγχώρεσης στις ανθρώπινες σχέσεις. Οι μαθητές/τριες προβληματίζονται για τη μοναξιά που συχνά βιώνουν οι ηλικιωμένοι, ειδικά στις μεγάλες πόλεις, και εκφράζουν σκέψεις για το πώς μπορούν να συμβάλουν σε μια πιο ανθρώπινη και ζεστή κοινωνία. Συνειδητοποιούν ότι μέσα από τη συνύπαρξη με τους παππούδες και τις γιαγιάδες, δεν μαθαίνουν μόνο από τις εμπειρίες τους, αλλά νιώθουν και οι ίδιοι πιο πλούσιοι συναισθηματικά. Ως δράση αποτίμησης, δημιουργούν όλοι μαζί ένα κολάζ με τίτλο «Αγάπη και φροντίδα για τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας», χρησιμοποιώντας ζωγραφιές, λέξεις και φράσεις-κλειδιά από όσα ένιωσαν και συζήτησαν. Το κολάζ τοποθετείται σε εμφανές σημείο της τάξης ή του σχολείου, λειτουργώντας ως υπενθύμιση της εμπειρίας και της αξίας της διαγενεακής επικοινωνίας.
Τεκμήρια
| Αγαπητοί παππούδες και γιαγιάδες, Θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε μέσα από την καρδιά μας για την όμορφη φιλοξενία και τη ζεστασιά που μας προσφέρατε κατά την επίσκεψή μας στο ΚΑΠΗ σας. Περάσαμε υπέροχα μαζί σας και νιώσαμε σαν να βρεθήκαμε κοντά στους δικούς μας παππούδες και γιαγιάδες. Οι ιστορίες σας, τα χαμόγελά σας και ο χρόνος που μας αφιερώσατε μάς γέμισαν χαρά, αγάπη και πολλά σημαντικά μαθήματα. Μας δείξατε πόσο πολύτιμη είναι η επικοινωνία ανάμεσα στις γενιές και πόσα μπορούμε να μάθουμε ο ένας από τον άλλον. Με μεγάλη μας χαρά, σας προσκαλούμε στη γιορτή λήξης του σχολείου μας, που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 12 Ιουνίου 2025, στον χώρο του σχολείου μας. Θα παρουσιάσουμε τις δράσεις μας, θα μοιραστούμε αναμνήσεις και θα χαρούμε πολύ να σας ξαναδούμε από κοντά! Με πολλή αγάπη και εκτίμηση, Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Βασιλικου |